Nr 16
(grudzień 2013)

Pozakarne środki reakcji na wykroczenie przewidziane w przepisie art. 41 Kodeksu wykroczeń

Policjant lub strażnik miejski (gminny) w razie ujawnienia wykroczenia, nie musi od razu wystawiać sprawcy mandat lub spisywać dane sprawcy celem wystąpienia do sądu z wnioskiem o ukaranie, ale może zastosować środki oddziaływania wychowawczego przewidziane w przepisie art. 41 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten przewiduje pozakarne środki reakcji na wykroczenie, które mogą być zastosowane w sytuacji drobnych naruszeń, o niewielkiej szkodliwości, w której nawet grzywna przewidziana w trybie mandatowym byłaby zbyt surową karą.

Z cytowanego wyżej przepisu wynika, iż "W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego." Katalog środków oddziaływania wychowawczego nie jest zamknięty. Innymi środkami oddziaływania wychowawczego może być np. zawiadomienie zakładu pracy czy samorządu zawodowego. Te "inne środki" mogą niekiedy być bardziej dolegliwe, np. z kodeksu pracy, regulaminów pracy. Przykładowo za stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może zastosować karę upomnienia, nagany a również karę pieniężną. Czyn ten jest równocześnie wykroczeniem stypizowanym w przepisie art. 43 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Niezależnie od powyższego, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 k.p.) do których niewątpliwie należy zachowanie trzeźwości w miejscu pracy.

To samo wykroczenie z art. 43 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi może stanowić również podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej w przypadku takich zawodów jak: adwokat, radca prawny, lekarz, farmaceuta.

W opisanych wyżej przypadkach odstąpienie przez policjanta czy strażnika miejskiego (gminnego) od wystawienia mandatu, przy równoczesnym powiadomieniu zakładu pracy czy samorządu zawodowego, może być dla sprawcy bardziej dolegliwe od samego mandatu.

Następna strona





Nr 16
(grudzień 2013)

W doktrynie wskazuje się, iż "o ile wobec sprawcy wykroczenia można zastosować tylko jeden środek oddziaływania społecznego, to środków oddziaływania wychowawczego można jednocześnie zastosować kilka, np. pouczyć i ostrzec" (R.Krupiński, I. Nowicka, Prok. I Pr.2004.7-8.145, Stosowanie środków oddziaływania wychowawczego w sprawach o wykroczenie, teza 2).

Stosując środki przewidziane w art. 41 k.w., policjant lub strażnik miejski (gminny) powinien mieć na uwadze między innymi takie okoliczności jak: przywrócenie stanu poprzedniego, przeproszenie pokrzywdzonego, naprawienie szkody. Organy powołane do ścigania wykroczeń nie są zobowiązane do przeprowadzania czynności wyjaśniających oraz składania wniosku o ukaranie do sądu. Stosownie do okoliczności, powinni zastosować karę adekwatną do czynu popełnionego przez sprawcę a przy znikomej społecznej szkodliwości zastosować środki przewidziane w przepisie art. 41 k.w.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl